Tất cả những điều cần biết về tay chân miệng

Tay chân miệng là bệnh rất thường gặp ở trẻ em, tuy nhiên người lớn không phải là không có nguy cơ mắc phải. Hiểu đúng và đủ về căn bệnh này sẽ giúp các bậc phụ huynh có những biện pháp bảo vệ con mình một cách tốt nhất.

 

Bệnh tay chân miệng là gì?

Là bệnh mà trong miệng có xuất hiện các vết loét, đồng thời phát phan trên tay, chân, miệng. Bệnh tay chân miệng do coxsackievirus gây ra và trẻ em là đối tượng chính của căn bệnh này. (1)

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng định nghĩa

Triệu chứng của bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng có những triệu chứng khá rõ ràng và dễ nhận biết như:

  • Sốt: đây là triệu chứng đầu tiên của bệnh và rất hay gặp
  • Đau họng: do các vết loét xuât hiện
  • Xuất hiện các vêt phồng rộp đỏ trên lưỡi, nướu và bên trong má, cảm giác đau, khó chịu
  • Trong lòng bàn tay và lòng bàn chân xuất hiện những nốt đỏ nonitchy, đôi khi thấy cả ở mông.
  • Cảm giác chán ăn, quấy khóc

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng triệu chứng bệnh

Bệnh tay chân miệng được chia ra theo 2 mức độ nặng và nhẹ. Thông thường thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 3-7 ngày. Sốt là biểu hiện đầu tiên kèm theo cảm giác chán ăn và mệt mỏi. Sau đó khoảng 1-2 ngày thì các vết lở loét bắt đầu xuất hiện trong miệng và cổ họng. Nếu bệnh ở mức độ nhẹ thì có thể chăm sóc tại nhà để đảm bảo môi trường và các điều kiện vê sinh tốt hơn.

Tuy nhiên khi thấy trẻ có những dấu hiệu nặng hơn thì cần đưa ngay đến các cơ sở y tế gần nhất để khám và chữa trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc về sau. Những triệu chứng cảnh báo bệnh nặng là:

  • Sốt cao trên 38,5 độ và kéo dài hơn 48 tiếng đồng hồ, không dứt sốt kể cả khi dùng các thuốc hạ nhiệt như Ibuprofen.
  • Hay bị giật mình không lý do. Đó có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm độc thần kinh. Cần quan sát tần suất giật mình của trẻ nhưng khi thấy có dấu hiệu lạ, phụ huynh tốt nhất không nên chần chừ để con nhà.
  • Khó thở: đó là khi xuất hiện các cơn co rút cơ hô hấp ở mũi ức, thở khó nhọc hoặc thở nhanh hơn bình thường cũng cần phải lưu ý.
  • Rối loạn ý thức: khi đã có dấu hiệu này thì bệnh đã tiến triển đến một mức độ rất nguy hiểm. Là biểu hiện của viêm não, huyết áp thấp…
  • Tiểu ít: đó là dấu hiệu đầu tiên báo hiệu bệnh tay chân miệng đang tăng nặng. Đó là biểu hiện của tình trạng rối loạn huyết đông, tụt huyết áp, suy thận.
  • Các biểu hiện khác như nôn ọe hay tay chân mềm nhũn, đi lại khó khăn, loạng choạng cũng cho thấy bệnh nhân đang bị nặng thêm.(2)

 

Nguyên nhân của bệnh

Tay chân miệng là bệnh chủ yếu do coxsackievirus A16 gây ra, đôi khi Enterovirus cũng góp phần gây nên căn bệnh này. Nhưng giải thích một cách đơn giản và dễ hiểu nhất thì nguyên nhân của tay chân miệng là do nhiễm trùng. Bệnh lây qua việc tiếp xúc với các chất thải từ mũi, cổ họng, nước bọt, mụn nước hay phân từ người sang người. (3)

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng nguyên nhân bệnh

Ăn uống không vệ sinh, hắt hơi không bịt mồm, không rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tiếp xúc trực tiếp với các chất thải được cho là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tay chân miệng. Ngay cả khi một người không có dấu hiệu hay triệu chứng bệnh cũng có thể là nguyên nhân phát tán và lây truyền bệnh tay chân miệng trong cộng đồng.

Bệnh thường gặp nhất ở trẻ em do chúng phải thay tã thường xuyên, hay bỏ tay vào miệng và bởi trẻ em có hệ miễn dịch còn yếu.

Bệnh xuất hiện chủ yếu vào mùa hè và mùa thu tại các nước ôn đới. Nhưng những khu vực có khí hậu nhiệt đới, đặc biệt là nhiệt đới gió mùa như ở Việt Nam thì bệnh có thể xảy ra quanh năm.

 

Các biến chứng nguy hiểm của tay chân miệng

Tay chân miệng thường không được coi là bệnh nặng và hoàn toàn có thể chữa khỏi tại nhà nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Biến chứng hay gặp nhất chỉ là mất nước, sau khi khỏi, thường thì bệnh nhân sẽ gầy đi trông thấy. Việc xuất hiện các vết loét trong miệng và họng cũng khiến việc ăn uống trở nên khó khăn và đau đớn.

Tuy nhiên nếu để bệnh nặng thì cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như:

  • Viêm màng não virus
  • Bại liệt
  • Viêm não: trường hợp này rất hiếm xảy ra nhưng không phải là không có. Viêm não có thể đe dọa tính mạng con người và không được coi thường.
  • Một số bằng chứng cũng cho thấy rằng phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu của thai kỳ nếu bị tay chân miệng có thể bị sảy thai.

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng biến chứng

Vì thế nếu thấy có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh tay chân miệng, hãy đến ngay các cơ sở y tế để được hướng dẫn chăm sóc và điều trị kịp thời.

 

Cách chữa trị

Tay chân miệng là bệnh nhẹ và có thể tự điều trị tại nhà tuy nhiên lại không có cách điều trị cụ thể. Bệnh thường khỏi sau 7-10 ngày nếu đảm bảo được các yếu tố sau:

  • Uống thuốc: mục đích chỉ để làm giảm cơn đau của các vết loét và làm giảm khó chịu cho bệnh nhân. Các loại thuốc giảm đau thường được sử dugnj là aspirin, acetaminophen hoặc ibuprofen.
  • Uống bù nức và điện giải khi có dấu hiện sốt.
  • Dùng dung dịch sát khuẩn da như xanhmethlen, milian..và zytee, kamistad cho các vết loét.
  • Rửa sạch họng bằng nước muối ấm.
  • Trộn ½ muỗng cà phê (2,5ml) của muối với 1 ly nước ấm (240ml) để rửa tay

Khi bệnh tăng nặng cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để có phác đồ điều trị phù hợp. (4)

 

Làm sao để phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ?

Bệnh tay chân miệng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng các biện pháp đơn giản sau đây:

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng phòng bệnh

  • Rửa tay cẩn thận khi tiếp xúc với những nguy cơ có thể gây bệnh, đặc biệt là trước khi nấu ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, kể cả sau khi thay tã cho trẻ. Sử dugnj xà phòng hoặc gel bằng cồn diệt khuẩn.
  • Khử trùng khu vực sống và các vật dụng dùng chung: nếu có thể tự làm ở nhà thỉ hãy làm sạch bề mặt bằng nước và xà phòng trước. Sau đó pha loãng khoảng 60ml thuốc tẩy chlorine với khoảng 3,8 lít nước để làm sạch và khử trùng nơi ở và cả đồ chơi.
  • Giữ gìn vệ sinh cá nhân. Giải thích và tập cho trẻ thói quen không cho tay vào mồm.
  • Cách ly người bị tay chân miệng: do đây là bệnh lây nhiễm từ người sang người nên khi thấy có dấu hiệu của bệnh hãy hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh. Không nên cho trẻ bị bệnh đi học để tránh lây lan sang những người khác.

 

Bị tay chân miệng nên ăn gì?

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chữa trị và phục hồi đối với người bệnh. Bệnh tay chân miệng cũng không ngoại lệ. Việc ăn uống trong thời gian bị bệnh cũng cần có những lưu ý sau:

Nên

  • Cho trẻ ăn những món mà trẻ thích nhưng tránh những đồ ăn cứng vì sẽ làm đau miệng khi ăn và đau họng khi nuốt.
  • Ăn các thức ăn lỏng và mềm
  • Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày để giảm áp lực lên các vết loét trong miệng. Tuy nhiên khoảng cách giữa các bữa tối thiếu là 3-4 giờ.
  • Vệ sinh răng miệng và họng sạch sẽ sau ăn
  • Chỉ nên ăn đồ nguội hoặc mát như sữa tươi hay sữa chua
  • Cho trẻ uống bổ sung vitamin và khoáng chất theo chỉ định của bác sĩ
  • Nếu trẻ vẫn còn bú mẹ thì vẫn nên để trẻ bú mẹ như bình thường. Tăng tần suất và giảm lượng trong mỗi bữa là được.

tất cả những điều cần biết về bệnh tay chân miệng nên ăn gì khi bị bệnh

Tuyệt đối không nên

  • Ép trẻ ăn. Khi đã có biếu hiện chán ăn thì không nên ép buộc. Có thể thay thế bằng sữa hoạc các đồ ăn khác trẻ thích. Nếu ép quá có thể khiến các vêt loét tăng thêm hoặc khiến trẻ bị nôn mửa.
  • Không ăn thức ăn cay nóng
  • Không ăn đồ cứng hoặc đồ mua bên ngoài. Hãy nấu đồ ăn ở nhà để đảm bảo vệ sinh.
  • Khi đã có dấu hiệu giảm bệnh thì không cần kiêng khem gì thêm và để cho trẻ ăn món gì chúng thích khi đã khỏi hoàn toàn. (5)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.